Đòn tâm lý mới của Trung Quốc trên Biển Đông

Global Times bản tiếng Anh bữa nay đã đăng bài viết của Xue Zuxian, nghiên cứu viên Đại học Thượng Hải, răn đe Philippines nên trông đúng nên coi xét lại sự chọn lọc đối tác, đồng minh. Bài báo cho rằng Philippines tuồng như muốn bảo vệ chủ quyền ở Biển Đông bằng cách tham dự hăng hái hơn vào hệ thống liên minh do Mỹ đứng đầu ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Bằng cớ là Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Voltaire Gazmin từng phát biểu: "Lúc này, chúng ta chẳng thể đứng một mình. Chúng ta cần phải thành lập liên minh, nếu không sẽ bị lực lượng lớn hơn bắt nạt". Bài báo nhận định rằng đối với Mỹ, một đồng minh lâu năm của Philippines thì việc giúp nước này bảo vệ chu toàn bờ cõi có vẻ là điều đương nhiên. Tuy thế, một câu hỏi đặt ra là liệu Philippines có thể có được những gì họ muốn từ phía Mỹ. Đó có thể chỉ là nghĩ suy một chiều của Philippines khi cho rằng Washington sẽ luôn viện trợ họ. Mặc dầu Mỹ đã kêu gọi Philippines quyết đoán hơn trong vấn đề Biển Đông, nhưng Washington chưa bao giờ tuyên bố rõ ràng rằng sẽ sát cánh bên cạnh Philippines trong tranh chấp cương vực với Trung Quốc. Tác giả Xue Zuxian cho rằng, theo quan điểm của Mỹ, Trung Quốc luôn có vai trò quan trọng hơn Philippines. Sự tham dự của Mỹ trong một cuộc chiến với Trung Quốc là ngoài sức hình dong của cộng đồng quốc tế. Các chính sách và hành động của Mỹ xoành xoạch phục vụ ích tối đa của họ. Có rất ít chứng cớ cho thấy rằng Mỹ sẵn sàng dự vào một cuộc chiến tranh vượt ra khỏi mối quan tâm thuần túy với một "đồng minh." Từ những nhận định này, Xue Zuxian cho rằng nếu Philippines gắng kết hợp và thương thảo song phương với Trung Quốc, khó khăn sẽ có thể được hóa giải và hai nước có thể khoảng một giải pháp thích hợp giải quyết tranh chấp bờ cõi một cách hòa bình. Bài báo trên Global Times là đòn tâm lý mới nhất mà Trung Quốc nhằm vào Philippines. Những động thái gần đây của Manila như đưa vấn đề Biển Đông ra tòa án quốc tế, lên kế hoạch hiện đại hóa quân đội, dự kiến mở lại cứ quân sự Subic để đón lực lượng nước ngoài… đã khiến Trung Quốc lo ngại. Trong khi đó, theo một tài liệu mật của chính phủ Philippines mà hãng tin Kyodo (Nhật Bản) tiếp cận được, Manila đang cảnh giác trước những ý đồ rõ ràng của Trung Quốc nhằm tăng cường hiện diện quân sự tại Biển Đông, đặc biệt là Bãi Cỏ Mây, thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. “Trung Quốc đã duy trì một sự hiện diện liên tiếp với ít ra 2 đến 3 tàu hải giảm và 1 tàu khu trục nhỏ tại khu vực lân cận bãi cạn, tiến hành kè và đánh bắt trái phép”, văn bản viết. Hình ảnh chụp được từ Kyodo cho thấy, tàu hải quân Trung Quốc hoạt động trong khu vực và các tàu cá Trung Quốc chất đầy trai khổng lồ và san hô đánh bắt tại Bãi Cỏ Mây. “Tất cả các hoạt động này được thực hành dưới sự xem chừng của các tàu công vụ Trung Quốc”, tài liệu cho biết. Kể từ tháng 2, quân đội Philippines đã lưu ý sự gia tăng hiện diện của các tàu công vụ và tàu hải quân Trung Quốc tại khu vực phụ cận Bãi Cỏ Mây. Quân đội Philippines cho biết, tàu hải quân và công vụ Trung Quốc đã hoạt động tại khu vực tranh chấp trên 24 lần, tức nhiều gấp 3 lần khoảng thời kì từ năm 1995 đến năm 2009. Các quan chức quân sự Philippines từng tuyên bố, sẽ bảo vệ Bãi Cỏ Mây bằng mọi giá. Trong một diễn biến khác, tờ Nam phương nhật báo của Trung Quốc vừa có bài nhận định về cuộc tranh chấp bờ cõi trên biển, cho rằng: Tranh chấp cương vực trên biển: Cảnh giác Mỹ bị Nhật Bản kéo xuống bùn lầy. Chuyên gia Trung Quốc cho rằng Mỹ đang 'bơm' thêm lòng gan góc cho mấy nước đồng minh của Mỹ, khai hấn ở khu vực xung quanh Trung Quốc, làm suy yếu sức mạnh của Trung Quốc... Nhật Bản và Philipines đang khai triển hợp tác trên các lĩnh vực bảo vệ các hòn đảo ở xa, hải phận và bảo vệ quyền và ích trên biển. Đối với những hành động mà quân đội Philipines thực thi, quân đội Nhật Bản sẽ hiệp tác hết mình. Philippines và Nhật Bản sẽ tăng cường giao lưu trong lĩnh vực tình báo và kỹ thuật quân sự, tăng cường sự hiệp tác chiến lược quân sự giữa hai nước. Một đội tàu chiến Trung Quốc lần trước hết bị phát hiện đang băng qua một eo biển quốc tế nằm giữa hải phận phía bắc của Nhật Bản và vùng biển viễn đông của nước Nga, Bộ Quốc phòng Nhật thông báo. AFP dẫn mỏng của Bộ Quốc phòng Nhật cho biết đã có hai tàu chiến trang bị tên lửa, hai tàu hộ tống và một tàu cung cấp nhiên liệu của hải quân Trung Quốc đi ngang qua eo biển Soya vào hôm qua 14/7. Eo biển này còn có tên gọi là La Perouse, ngăn cách đảo Hokkaido của Nhật Bản với đảo Sakhalin của Nga. Đội tàu chiến Trung Quốc này được cho là đã tham gia tập trận với phía Nga tại cảng Vladivostok từ hôm 5/7 đến 12/7, theo AFP. Bộ Quốc phòng Nhật cho hay, hiện vẫn chưa rõ mục đích của đội tàu này khi băng qua eo biển Soya là gì. Hôm 15/7, báo Yomiuri Shimbun, Nhật Bản đưa tin, Thủ tướng Shinzo Abe sẽ thiết lập một lực lượng đặc biệt bao gồm các quan chức từ các bộ tài chính và tư pháp, cùng với Cảnh sát biển Nhật Bản. Công việc của họ là nghiên cứu về quyền sở hữu và tên của hơn 400 hòn đảo, và sau đó đánh giá xem những hòn đảo này có thuộc quyền sở hữu của ai hay chưa. Nếu chẳng thể truy được bất kỳ quyền sở hữu pháp lý nào, chính phủ Nhật Bản sẽ đặt tên chính thức cho những hòn đảo đó và tiến hành quốc hữu hóa chúng. Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye ngày 15/7 cho biết sẽ không ưng ý một thỏa thuận lâm thời về khu công nghiệp chung Kaesong. Bà Park Geun-hye nhấn mạnh, CHDCND Triều Tiên có nghĩa vụ giải quyết vấn đề khu công nghiệp chung Kaesong và Hàn Quốc không chấp nhận một “vòng luẩn quẩn” của việc khu công nghiệp này đóng cửa sau đó lại được phát động. Tuyên bố này đưa ra sau khi Hàn Quốc và CHDCND Triều Tiên đang tiến hành vòng thương thảo thứ 3 về khu công nghiệp chung Kaesong. Tại vòng thương lượng lần này, hai bên bàn luận ý kiến về cách thức khôi phục hoạt động tại Kaesong. Hàn Quốc cũng đề cập đến việc cần có những thỏa thuận mang tính quốc tế để bảo đảm cho hoạt động của khu công nghiệp này không chịu tác động và ảnh hưởng từ các xung đột chính trị hoặc phi thương mại khác. (Tổng hợp từ TNO, Petrotimes, Trí thức trẻ, VOV)