Trung Quốc ‘kết tội’ Philippines, Mỹ tìm cách đồn trú ở biển Đông

Trung Quốc lại ‘buộc tội’ Philippines trầm trọng tranh chấp Philstar.Com ngày 17/7 cho biết:Cuối ngày 16/7, bà Hoa Xuân Oánh - người người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc lại lên tiếng cáo buộc Philippines đã đổi thay thái độ và cách tiếp cận trong việc xử lý vấn đề tranh chấp các bãi cạn trên biển Đông trên cơ sở đồng thuận với Trung Quốc, đã phá vỡ cam kết trong DOC (Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông), làm trầm trọng thêm tình hình. Tuyên bố của bà Hoa Xuân Oánh nhằm đáp lại tuyên bố của người đồng cấp Philippines Raul Hernandez. Bà Oánh nói rằng, giữa hai bên đã đạt được một số đồng thuật, thậm chí đồng ý hoạt động dò hỏi địa chấn chung trên hải phận tranh chấp. Tuy nhiên, phía Philippines đã quậy phá, đuổi ngư gia Trung Quốc ra khỏi bãi cạn Scarborough/Hoàng Nham năm 2012. Bà Hoa Xuân Oánh cũng phân trần việc lấy làm tiếc khi Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Albert del Rosario biểu hiện Trung Quốc như một kẻ thù trong một cuộc họp mới đây của ASEAN tại Brunei. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao hai nước Hoa Xuân Oánh và Raul Hernandez Người phát ngôn này còn cho rằng Philippines bóp méo sự thực, bôi nhọ Trung Quốc. Trong khi Bắc Kinh duy trì ý kiến rằng Philippines đã lấn chiếm vào khu vực ven biển mà Trung Quốc tuyên bố là của mình, Hoa Xuân Oánh nói rằng, Trung Quốc muốn tiếp thương lượng song phương để giải quyết các tranh chấp lãnh thổ thay vì phải dùng đến trọng tài quốc tế. Trước đó, trong tuyên bố hôm thứ hai tuần trước, ông Hernandez nêu ra 8 điểm để chứng minh nước này đã rứa bằng mọi cách để giải quyết tranh chấp một cách hòa bình. Kể từ khi hai nước bắt đầu tham vấn song phương về biển Đông năm 1995 đến nay, hai bên đã qua 17 năm nhưng không có tiến bộ nào được thực hiện. Cũng theo ông Hernadez, trong một công hàm gần đây, Trung Quốc đã hối thúc Philippines "để kềm chế mọi hành vi xâm phạm vào chủ quyền lãnh thổ của Trung Quốc". Trong sờ soạng các cuộc hội thoại, Trung Quốc liên tiếp duy trì quan điểm cứng về tuyên bố chủ quyền "chủ quyền chẳng thể tranh luận" trên Biển Đông. Vớ các biện pháp tiếp cận ngoại giao, chính trị, pháp lý đều đã được áp dụng, kể cả đưa ra trọng tài quốc tế. Và biện pháp rút cục là Philippines khởi kiện ra tòa quốc tế theo Công ước về Luật biển 1982 (UNCLOS). E dè Trung Quốc dùng vũ lực Theo các văn kiện mật của chính phủ Philippines được hãng tin Kyodo của Nhật trích dẫn ngày 14/7, Trung Quốc duy trì sự hiện diện thường trực của ít nhất 2 hoặc 3 tàu hải giám và một tàu khu trục nhỏ trong vùng lân cận bãi cạn này để tuần tra giám sát và đánh bắt cá phi pháp. Philippines nói các hình ảnh thu được cho thấy các tàu hải quân Trung Quốc hoạt động trong khu vực cùng các tàu đánh cá chất đầy những hải sản thu hoạch từ bãi cạn. Văn kiện của chính phủ Philippines nói tất tật các hoạt động này đang được thực hành dưới sự giám sát chặt của các tàu nhà nước Trung Quốc. Kể từ tháng 2, quân đội Philippines lưu ý có sự tăng cường của các tàu thực thi luật hàng hải của Trung Quốc cũng như các tàu hải quân của Bắc Kinh trong vùng xung quanh bãi cạn Second Thomas, cách bờ biển tỉnh Palawan của Philippines chừng 105 hải lý. Vẫn theo nguồn tin này, hải quân Trung Quốc và các tàu của chính phủ Trung Quốc đã hoạt động trong khu vực tranh chấp 24 lần kể từ năm 2010 đến 2012, tức tăng gần gấp ba lần so với thời đoạn từ 1995 đến 2009. Văn kiện của chính phủ Philippines nói sự hiện diện khai hấn của Trung Quốc khiến Manila lên “một kế hoạch đối với với tình huống bất ngờ” vì e rằng Bắc Kinh có thể tiến tới việc dùng võ lực phong tỏa hay chiếm đoạt bãi cạn này. Kế hoạch ứng phó của Manila bao gồm việc nâng cấp khẩn các trang thiết bị quân sự, hải quân và không quân có thể tăng cường khả năng của quân đội Philippines trong lãnh hải tranh chấp. Trong một diễn biến khác,Đại sứ Philippines tại Hoa Kỳ Jose Cuisia nói các giới chức đang nghiên cứu lại các hiệp nghị an ninh sẵn có giữa Manila và Washington để có một quan điểm tốt hơn về việc quan hệ đối tác san sớt cứ có thể tiến hành như thế nào. Mỹ trở lại đồn trú ở biển Đông bằng cách nào Đại sứ Cuisia nói Philippines đang nghiên cứu hiệp định về các lực lượng Viếng thăm, là hiệp nghị mà từ năm 2002 đã cho phép một đơn vị khoảng 500 quân sĩ của Mỹ luân phiên trú đóng tại khu vực xáo trộn trên đảo Mindanao, là nơi nhóm Abu Sayyaf có liên tưởng với al-Qaida đang hoạt động. “Tôi xin nhấn mạnh là bất cứ việc gì chúng tôi thỏa thuận cũng phải có lợi cho Philippines vì nếu không có lợi cho chúng tôi, chúng tôi sẽ không đồng ý. Thỏa thuận phải có lợi cho cả hai bên.” Đại sứ Cuisia nói bất cứ việc dùng chung những cứ nào cũng sẽ phải nằm trong phạm vi Hiến pháp Philippines. Căn cứ Xubic nơi Mỹ từng đồn trú Hoa Kỳ có những căn cứ tại Philippines trong gần 100 năm cho đến khi những sự chống đối trong nước buộc căn cứ quân sự chung cục của Mỹ phải đóng cửa vào năm 1992. Theo kế hoạch hiện thời, sẽ có thêm nhiều binh sĩ Mỹ tới lui các căn cứ của Philippines và các thiết bị quân sự Mỹ sẽ được bố trí để sẵn sàng được dùng tại những căn cứ như vậy. Một số trang thiết bị sẽ được chọn ra từ các khí tài được đưa khỏi Afghanistan cũng như Iraq. Đại sứ Cuisia nói đề nghị sẽ hỗ trợ cho những nắm của Philippines nhằm thành lập một lực lượng “phòng vệ có thể tin tưởng.# Được ở mức tối thiểu” và giúp củng cố an ninh biển và nắm vững tình hình trên biển. Philippinesđang tranh chấp với Trung Quốc về chủ quyền của vùng cương vực giàu tài nguyên thiên nhiên tại Biển Đông. Gần đây nhất, những vụ tranh chấp chủ quyền về bãi cạn Scarborough và bãi cạn Second Thomas đã gây nên những căng thẳng mới. Trung Quốc, Việt Nam và Đài Loan tuyên bố chủ quyền toàn phần hải phận này, trong khi Philippines , Malaysia và Brunei đòi chủ quyền một phần mà thôi. Tuy nhiên, đại sứ Cuisia nhấn mạnh là có sự hiện diện của lực lượng Hoa Kỳ không có nghĩa là giải quyết được những mối đe dọa của bất cứ quốc gia cá biệt nào. Cảng Xubic nơi Mỹ rút khỏi vào năm 1992 Ông Carl Baker, giám đốc chương trình của Diễn đàn Thái Bình Dương của trọng tâm Chiến lược và Nghiên cứu Quốc tế có hội sở tại Washington nói kế hoạch san sớt cứ sẽ giống như chương trình Lực lượng Đặc nhiệm Chung tại Mindanao. “Tôi nghĩ đây là mô hình mà hai nước đang theo đuổi. Nhờ đó hai bên có thể đưa binh sĩ đến những cứ này trên căn bản thẳng nhưng không gọi đó là “căn cứ thường trực.” Ông Baker nói bằng cách tiếp thụ lực lượng Mỹ, Philippines muốn chứng tỏ cho thế giới là Hoa Kỳ chuẩn bị thi hành những cam kết của Hiệp ước Phòng thủ Chung giữa hai quốc gia. Tuy nhiên Hoa Kỳ vẫn giữ vị thế trung lập đối với vụ tranh chấp lãnh thổ tại Biển Đông cũng như tại các nơi khác. Ông Baker nói các giới chức Hoa Kỳ muốn tiếp cận các căn cứ dùng cho lực lượng không và hải quân tại Đông Nam Á. Đại sứ Cuisia nói yêu cầu vẫn còn đang trong tình trạng “bàn luận không chính thức” và nhiều bộ khác nhau đang chờ Tổng thống Benigno Aquino cho phép để tham dự những cuộc thảo luận chính thức. Tổng thống Aquino đã cho thấy là ông tán thành kế hoạch này và đại sứ Cuisia công nhận Philippines muốn có một hiệp nghị được ký kết trước khi nhiệm kỳ của Tổng thống Aquino chấm dứt vào năm 2016. Phong Dao(Tổng hiệp)