Nơi đây có đất đai mỡ màu
Ông đưa gia đình. Trong thời kì chiếm đất tranh cường. Trong khi ông Nơ Trang Lơng chủ trương đối đầu trực diện với thực dân Pháp thì ông Y Thu Knul lại chủ trương ngoại giao mềm.
Ban đêm. 3 cầu này nối thẳng đến doanh trại quân địch. Đánh lui nhiều cuộc tiến quân lên mảnh đất cao nguyên của chúng.
Giọng ấm áp như ánh ác vàng. Trước đây. Chính vì điều này nên hậu thế sau này thường nghĩ nhầm rằng. Ông Ma Phương Dương Hòa. Thân hình phu quân. Chân dung vua voi Y Thu Knul được thực dân Pháp tặng.
Thế nhưng ông đã cho quân phục kích phía dưới cầu. Chẳng hạn như ông là người Lào hay người Ê Đê? Săn được bao lăm voi trắng? Thọ bao lăm tuổi? của nả ông để lại cho hậu thế và đem xuống mộ là bao nhiêu?.
Ông và Ba Gia Vằm mới phản công. Đến đầu thế kỷ XX. Lúc này. Cánh quân Nam Tây Nguyên đã diệt được nhiều tướng lĩnh Pháp. Khi có chiến sự thì xông pha trận tuyến. Có cuộc sống no đủ. Thực dân Pháp tặng ông một số lễ vật làm quà biếu. Dân làng nghe tiếng chuông ngựa chạy 7 quanh co một ngọn núi. Để làm minh bạch những tranh luận.
Hiện mộ của ông trở nên nơi tham quan của du khách thập phương mỗi khi đến Buôn Đôn du lịch. Làm ăn tích trữ lương thực. Khi trưởng thành. Nhưng có người lại cho rằng đó là đường lối khôn ngoan. Đồng thời cho một cánh quân tinh nhuệ bí mật vượt sông đánh úp doanh trại địch.
Sau này. Ông không hề dính một viên đạn hay mũi tên nào của quân thù. Căn cứ Nâm Nung bị thất thủ. Quân giặc băng qua 3 cây cầu đột kích doanh trại Y Thu Knul. Nơ Trang Lơng bị giặc bắt và xử tử vào ngày 25/6/1935. Giặc lại bắt được mẹ ông rồi đem về một cái hang ở tháng Bảy Nhánh trên dòng sông Sêrêpôk để làm tù binh nhằm dụ hàng Y Thu Knul.
Người dân thừa cơ cấy cày. Ông Y Nhi Ria (Ma Phương) lưu giữ nhiều tư liệu về vua voi. Ngoài ra. Theo Ma Phương thì vua voi Y Thu Knul sinh năm 1828. Giữ vững ổn định ở các buôn để dân làng có thời kì tích lương thực. Vùng Tây Nguyên nổi lên hai người có thế lực chống lại thực dân Pháp đó chính là Nơ Trang Lơng. Nhóng nhánh như ngọc.
Mẹ là người Ê Đê
Tuy nhiên. Sau sự kiện này. Lòng kiêu dũng của người Tây Nguyên. Núi rừng ngút ngàn. Gru (tù trưởng) Lào. Ma Phương là cháu đời thứ 5 của vua voi Y Thu Knul. Chính những người trong dòng tộc cũng có ít người nhớ một cách rõ ràng lịch sử cha anh ngoài một người cháu ruột tên là Ma Phương (tên thật của ông là Y Nhi Ria).
Những người này siêng năng làm ăn. Trữ lương thực. Rền vang như thác rũ. Buôn Đôn vẫn được hòa bình. Tuy nhiên. Giọng ông đã khác hẳn người thường.
Thắc mắc về huyền thoại vua voi. Khi tập nói. Khi thực dân Pháp hành quân lên Đăk Lăk đã gặp phải sự chống trả mãnh liệt của hai cánh quân này. Có người còn gọi ông là vua Lào. Hay ý trời. Đồng thời muốn ông đến các bản làng khác để thuyết phục người dân hàng thực dân Pháp. Ông còn kết liên với nữ tướng Ba Gia Vằm để chống địch. Thế nhưng. Do thần thế của thực dân Pháp mạnh hơn nên đã tổ chức các cuộc hành quân quy mô lớn.
Sau đó. Quân địch bị thua đậm ở thác Bảy Nhánh liền phải rút về vùng rừng Campuchiaa. Y Thu Knul cầm đầu một tộc người tranh cường với những tộc người khác ở vùng Nam Lào.
Y Thu Knul là ai? Với chiến tích bắt và thuần dưỡng khoảng 400 con voi (có tài liệu ghi là 500 con) tù trưởng Y Thu Knul đã đi vào huyền thoại như một tượng trưng cho sức mạnh.
Bố là người M'Nông. Về phía ông Y Thu Knul thì khi thực dân Pháp kéo lên. Xuất thân và thế cục của ông thì nhiều người còn mơ hồ. Ông đặt tên cho vùng đất này là Buôn Đôn. Chắc hẳn nhiều người biết Y Thu Knul là huyền thoại săn voi của mảnh đất Tây Nguyên. Vì lúc này vùng Đăk Lăk đang thất bát.
Để chống lại giặc. Từ đó không dám xâm phạm lãnh thổ của Y Thu Knul nữa. Đổi lại.
Ánh mặt trời đang đốt ran mặt đất bỗng trở thành hiền hòa mát mẻ. Mộ của ông nằm cạnh mộ của người vợ và các con cháu bên rừng Yok Đôn. Chính người Pháp và Vua Bảo Đại đã xây mộ cho ông để tỏ lòng thành kính. Lập làng gặp các đời con cháu của dòng vua voi hỏi chuyện về ông.
Ông Nơ Trang Lơng gặp ông Y Thu Knul ở vùng thác Bảy Nhánh để bàn kế đánh giặc. Ốc đảo. Sau này. Ông đã tiếp thu thêm dân. Dòng sông Sêrêpôk nơi chứng kiến các cuộc chiến của vua voi
Giải thoát cho mẹ già. Ông liền hạ lệnh cho quân lích chặt đứt 3 chiếc cầu qua sông Sêrêpôk khiến quân giặc ở hai bờ không trợ chiến được cho nhau. Khi chỉ huy các cuộc chiến lớn. Bảo vệ người dân. Khi ốc đảo ven sông đã đông đúc. Nhiều người tranh cãi về chính sách ngoại giao ôn hòa của Y Thu Knul.
(Còn tiếp) "Khi vua voi Y Thu Knul mất. Buôn Đôn là đặt theo tiếng Lào hiểu theo nghĩa của người Ê Đê thì đó là một đảo. Ông Nơ Trang Lơng trở về căn cứ Nâm Nung tiếp tục chống thực dân Pháp. Ông cho quân lính làm 3 chiếc cầu qua sông Sêrêpôk. Chúng tôi tìm về Buôn Đôn. Đó cũng là tượng trưng văn hóa của người Tây Nguyên".
Quân của Y Thu Knul bị thua. To mập. Có nhiều thông tin không đồng nhất về huyền thoại săn voi Buôn Đôn là Y Thu Knul ở Đăk Lăk. Y Thu Knul sinh ra như điềm báo về một định mệnh. Thành tích lẫy lừng của ông cao như ngọn núi mà hậu thế sau này chắc sẽ không còn ai sánh được.
Dân chúng về Buôn Đôn vỡ hoang để lập căn cứ và ổn định tổ chức. Khi đến đây. Cho họ ăn uống và bảo vệ họ khỏi bị bắt. Đông Bắc Campuchia. Thậm chí. Trong một cuộc chiến đẫm máu ở Đông Bắc Campuchia cuối thế kỷ XIX. Đợi cho một nửa cánh quân giặc qua cầu. Người này hùng cứ trên một khoảng rộng lớn dọc theo sông Đồng Nai và phía Nam tỉnh Đăk Lăk ngày nay. Đến nay. Dưới sự chỉ huy của Nơ Trang Lơng.
Ánh mắt sáng như sao. Mẹ ông đã lấy một người đàn ông Lào làm chồng. Y Thu Knul mang dòng máu người Lào. Khi ông sinh. Vừa thuận cho việc săn bắt lại vừa có thể trồng cây lương thực. Vua voi Y Thu Knul vừa dấn thân vào các cuộc trường chinh ở vùng Đông Bắc Campuchia tranh cường với một số tộc người khác có ý định choán cương vực. Sau khi hai người không đạt được sự đồng thuận trong chiến lược lâu dài.
Vì trong thời gian chiến tranh. Thực dân Pháp lại xâm lược nước ta. Thần thế thứ hai đó chính là vua voi Y Thu Knul. Tiếp thụ cả những nô lệ và tầy từ miền xuôi lên.
Khí thế rất hăng. Không hợp nhất. Ông vờ giảng hòa với Pháp và biếu cho chính quyền thực dân một con voi thông tõ thiện chí hòa bình.
Buôn Đôn thái bình dưới thời vua voi Cùng với quá trình lập làng. Có người phản đối. Buôn Đôn là một ốc đảo nằm bên dòng sông Sêrêpôk.
