Vấn đề là làm sao để tích hợp quan điểm giáo dục mới vào các lời khuyên với nghiêm phụ và phụ huynh, rộng ra là với mọi cấp trong toàn ngành GD, từ trung ương tới địa phương, để có cách ngó mới mẻ về "thành tích” học tập ở bậc tiểu học
Những nghiên cứu về não bộ của trẻ cho thấy trẻ biết tự học ngay từ những điều trong thực tiễn, các em không giống những chiếc chai trống trơn chờ người lớn rót đầy thông tin vào đó.
# So sánh giữa các học sinh, chê trách học trò trong bất kỳ tình cảnh nào” - văn bản của Bộ nhấn mạnh. Việc không chấm điểm học trò lớp 1 lần trước tiên được áp dụng trong niên học này là sự thu nạp kịp thời của Bộ GD-ĐT sau khi có nhiều quan điểm cho rằng, vì ba chấm điểm học sinh ngay khi vào lớp 1, so sánh giữa các học sinh biết đọc, biết viết trước khiến phụ huynh bị tạo sức ép, phải cho con đi học trước.
"Ngày đầu tiên đi học/ Em mắt ướt nhạt nhòa/ Cô vỗ về yên ủi/ Chao ôi sao tha thiết!/ Ngày đầu như thế đó…”. Thân phụ không được có trình diễn. Ý kiến giáo dục hiện đại đã đổi thay. Đó là lúc khởi điểm của nhiều thay đổi trong sinh hoạt, khi lần đầu em phải làm quen với cảnh xếp hàng ngay ngắn, gặp gỡ bạn bè mới, học cả ngày ở trường.
Điều này thiết thân hơn danh hiệu điểm số đạt tiên tiến, giỏi, nhất nhì lớp… dĩ nhiên hiện cũng có một số ý kiến khác can dự đến quan điểm không chấm điểm học trò lớp một. Những điều này không có gì mới với giáo dục hiện đại.
V. Bởi học tập là một quá trình lâu dài, suốt đời và cần phải trải nghiệm, cần có ngày giờ vui chơi, tập thể thao, phát triển những khả năng quan trọng khác như sự tự tín, khả năng nghĩ suy độc lập, tìm tòi, khám phá, v.
"Ngoài bài rà vào cuối năm học, đay nghiến tuyệt đối không cho điểm trong quá trình tổ chức dạy học. Nước Nga cũng đã có chỉ thị cấm chấm điểm cho học sinh lớp một, còn học trò các lớp cuối cấp không được làm bài tập về nhà quá 3,5 giờ/ngày… Bất chấp những dị biệt nào đó, giữa quan niệm giáo dục Đông và Tây, mới và cũ cũng đều có tương đồng về tính nhân bản.
Lần trước tiên xoay sở giải cho ra một bài toán, học cách đánh vần từng bước một, học hành vào nề nếp… Dù có học trước những kỹ năng này ở mẫu giáo, thì sự phát triển khả năng nhận thức và phong cách học của trẻ đều có nhiều thay đổi khi vào lớp 1.
Hơn một tháng trước, khi ban hành Chỉ thị chấn chỉnh tình trạng dạy trước lớp 1, Bộ GD-ĐT đã nhấn mạnh sự cấp thiết khích lệ, khen thưởng cha nội dạy lớp 1 có kinh nghiệm, tận tụy, yêu trẻ.
Ngay từ khi còn nhỏ, việc học đã khá gắn với việc chơi, qua hỏi và đáp, khám phá, nhìn, nghe, vui chơi với bạn bè, suy nghĩ và tự giải quyết vấn đề, độc lập và hiệu quả. Thanh Như. Đâu phải ngẫu nhiên ngày đầu đi học, em lại khóc, lại sợ, lại dễ sốc vì đủ thứ lạ lùng.
Cần phải nhấn mạnh một điều, ở VN chúng ta chưa có đủ cơ sở dữ liệu nhưng trên phương diện quốc tế đã có đủ chứng cớ cho thấy điểm cao ở phổ biến không quyết định nhân tài khi ra đời, lập nghiệp. Một khi ba vẫn theo cách cũ, so sánh giữa các học sinh hay chê trách các em, dù để mong các em tiến bộ, kiểu nhận xét đó đều dễ làm con trẻ tổn thương, mặc cảm, sợ cô giáo và chán học.
Nếu thế, có thể Bộ GD-ĐT sẽ phải hướng dẫn lại. Mô hình VNEN không cho điểm lớp 1 cũng không quy định chặt đẹp kế hoạch dạy học mà giao quyền tự chủ cho thầy giáo - một kiểu nhà trường tiên tiến giáo dục nước ta đang nhân rộng. Đâu phải tình cờ ngày đầu đi học, em lại khóc, lại sợ, lại dễ sốc vì đủ thứ lạ lùng Sự học khôn xiết, luôn có vô kể người giỏi hơn ta.
Xuân đường chỉ dẫn tận tâm, chu đáo học trò cách ngồi đúng phong thái, cách cầm bút, đặt vở, giúp học trò cảm thấy vui thích, không bị quá tải bởi trường học, không sợ những đề nghị tối thiểu phải đạt được như biết viết, biết làm toán, học được kỷ luật, tự tín giao tiếp với bạn bè và vui thích với các hoạt động học tập – Làm được những điều này đã là thành công lớn cho cô và trò lớp 1.
Một đứa trẻ những năm đầu đi học bỡ ngỡ làm quen với kỷ luật học đường và thầy cô bạn bè chẳng thể chịu thêm những áp lực thành tích điểm số, ngược lại phải được sống trong thư thái học mà chơi và tích lũy lòng ham học hỏi, ham hiểu biết.
Có người nhận thấy chỉ dẫn này chưa phù hợp với Thông tư 32 của Bộ GD&ĐT quy định phối hợp đánh giá điểm số và đánh giá nhận xét. Tuy nhiên nhìn vào Dự án Mô hình trường học mới tại Việt Nam (VNEN) được Bộ tổ chức thí nghiệm tại 24 trường của 12 huyện ở 6 tỉnh trong niên học vừa qua và đấu triển khai mở rộng thể nghiệm tại 1. Theo TS Trần Lan Hương, nguyên cán bộ Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, chương trình giáo dục hiện rất nặng, các bậc phụ huynh chỉ chú trọng "nhồi” tri thức mà quên rằng, quý trọng khuynh hướng học tập của từng trẻ là cách tốt nhất để mang lại hiệu quả cao trong việc học của các em.
Cứ nhăm nhăm tự hào mình nhất nhì "ao con” chỉ càng dễ khiến hoang mang, vỡ mộng khi ra biển lớn. 447 trường của 63 đô thị toàn quốc, sẽ thấy không hề có chấm điểm học trò lớp 1, trừ chấm điểm bài rà cuối niên học để kiểm tra kiến thức tổng hợp.
